Spelers op de energiemarkt

De huidige geliberaliseerde energiemarkt bestaat uit vele partijen die moeten samenwerken, maar ook winst proberen te behalen. De belangrijkste spelers van het huidige energiesysteem worden in onderstaand overzicht toegelicht.

SpelerBeknopte beschrijving van de functieUitgebreide beschrijving van de functie in het geliberaliseerde Europese energiesysteemVoorbeelden binnen Nederland
ProducentOpwekking van elektriciteitProductie van elektriciteit met een energiecentrale. Verschillende vormen van energie-opwekking zijn gebaseerd op: kolen, nucleair, offshore of onshore wind, WKK's, STEG-centrale etc. Indien de centrale flexibel stuurbaar is kan de producent mogelijk ondersteunende diensten bieden aan de netbeheerder Onafhankelijke producenten van energie: bijvoorbeeld boeren met een WKK, Vattenfall, Eneco, Essent
ConsumentVerbruik van elektriciteitGebruikt elektriciteit, bijvoorbeeld in industriële processen, in huishoudelijke apparatuur etc. of voor de opwekking van licht, warmte en andere vormen van energie (Industriële) bedrijven, huishoudens, gemeentelijke nutsvoorzieningen, …
ProsumentConsument die zelf ook elektriciteit produceertAfnemer van elektriciteit bij ontoereikende eigen productie, voedt het net indien de eigen productie groter is dan de consumptieBedrijven of huishoudens met eigen zonnepanelen
Transmissienetbeheerder (TNB, TSO)Verantwoordelijk voor elektriciteitstransmissie binnen het hoogspanningsnetGebruik maken van hoge spanning tot 400 kV voor de transmissie van elektriciteit over lange afstanden met minimaal netverlies. De balans tussen afname en injectie op het elektriciteitsnet is de verantwoordelijkheid van de TSOTenneT
Distributie netbeheerder (DNB, DSO)Verantwoordelijk voor het distribueren van elektriciteit binnen het laag- en middenspanningsnetDistribueert elektriciteit van spanningsniveaus tussen de 400V en 70kV naar de eindconsumentTenneT, Coteq, Enduris, Enexis, Liander, Rendo, Stedin, Westland Infra
EnergieleverancierElektriciteitslevering aan kleine bedrijven en huishoudensDoor de ontbundeling van de energiemarkt staat energielevering los van netbeheer. Hierdoor ontstaat voor consumenten de mogelijkheid tot het kiezen van leverancier, gebaseerd op tarieven en dienstenEssent, energiedirect.nl, Oxxio, Eneco, Nuon, Greenchoice, ENGIE, Vattenfall, etc.
Balansverantwoordelijke, programmaverantwoordelijke (PV-partij) Zorgt voor balans tussen toevoer en afname van elektriciteit Op basis van gegevens over consumptie en productie volgens een voorspelling van de netgebruikers, zal de PV-partij een balanceringsnominatie doorgeven aan de netbeheerder. Elke netgebruiker moet een PV-partij aanstellen om de balanceringsverantwoordelijkheid op te nemen voor zijn aansluitpunt Voor eindconsumenten wordt de balansverantwoordelijkheid verzorgd door de leverancier. Grotere consumenten en producenten zijn doorgaans hun eigen PV-partij
RegulatorZorgt voor gelijke concurrentiemogelijkheid binnen de vrije marktOm te voorkomen dat de TSO en DSO hun monopolie positie niet misbruiken, worden deze gecontroleerd door de onafhankelijke regulator. Daarnaast worden ook consumenten en producenten geobserveerd om te zorgen dat (grote) spelers op de energiemarkt de prijzen niet manipulerenAutoriteit Consument en Markt (ACM) Energie
ElektriciteitsbeursBeurs voor energietransacties op day-ahead en intra-day basisVoor het maken van transparante en anonieme energietransacties zijn deze beurzen ontstaan. Binnen dit multilateraal platform kunnen biedingen op aanbod en vraag gemaakt worden door de deelnemers. Deze biedingen worden door de marktoperator samengevoegd en voor het relevante tijdsblok gecleared. De aangeboden producten binnen deze markten zijn standaard producten, wat zorgt voor de garantie van een goede prijs en liquiditeitEPEX Netherlands
Virtuele Energiecentrale / AggregatorVerzorgt toegang tot de energiemarkten voor decentrale installaties waarbij balanceringsdiensten aangeboden kunnen worden aan de netbeheerderBinnen zijn portfolio combineert de aggregator de decentrale consumptie- en productie-eenheden. Balanceringsdiensten worden aangeboden aan de DSO of TSO, door het coördineren van de pool aan installaties. Daarnaast wordt deze energie uit decentrale installaties verhandeld binnen alle relevante energiemarkten Next Kraftwerke